icon zoom-in

Μεγέθυνση κειμένου

Α Α Α

Στους Δολομίτες της Ιταλίας, οι αρχαίες κοραλλιογενείς κορυφές γίνονται ροζ την αυγή και το σούρουπο σε ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο που ονομάζεται enrosadira - μια μαγική στιγμή που εξασφαλίζει μια αξέχαστη κι ανεπανάληπτη εμπειρία

Όταν ο ήλιος δύει στους Δολομίτες, τα βουνά φωτίζονται στις πιο όμορφες αποχρώσεις του πορτοκαλί, του κόκκινου και του ροζ. Ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο κατακλύζει τη διάσημη οροσειρά της βορειοανατολικής Ιταλίας την αυγή και το σούρουπο, όταν οι ακτίνες του ήλιου αντανακλώνται στις απόκρημνες κορυφές σε ατμοσφαιρικές αποχρώσεις του ζεστού ροζ και του κόκκινου της φωτιάς.

Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται enrosadira, όρος που προέρχεται από το λατινικό rosadüra ή enrosadöra, που σημαίνει «γίνομαι ροζ».

Το enrosadira είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό ηλιοβασίλεμα. Είναι μια έκρηξη χρωμάτων που φωτίζει τον ουρανό και αντανακλάται στους χιονισμένους Δολομίτες. Είναι η μαγεία μιας αξέχαστης εμπειρίας στη φύση.

Οι πύργοι και οι βράχοι φωτίζονται, μεταφέροντας τους επισκέπτες πίσω στην εποχή που τα αρχαία βουνά που περιλαμβάνονται στην Παγκόσμια Κληρονομιά της Unesco ήταν ένας κοραλλιογενής ύφαλος που ανέβαινε από τη θάλασσα.

Και σύντομα, αυτά τα θεαματικά ηλιοβασιλέματα θα φωτιστούν για όλο τον κόσμο, όταν οι Δολομίτες θα συνδιοργανώσουν τους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες Milano Cortina 2026.

Το enrosadira μεταφράζεται ως «ροζ» στην αρχαία γλώσσα Ladin των Δολομιτών (η τελευταία ομιλούμενη λατινική διάλεκτος στον κόσμο). Όπως και πολλές παραδόσεις των Ladin, οι ιστορίες για αυτά τα βουνά μεταφέρονται εδώ και αιώνες.

Σύμφωνα με έναν τοπικό θρύλο που επικαλείται το BBC, το ματζέντα, το κεχριμπαρένιο και το ιώδες χρώμα του πετρώματος που εμφανίζεται κάθε πρωί και βράδυ είναι ό,τι απέμεινε από τον αγαπημένο κήπο με τις τριανταφυλλιές ενός βασιλιά των ξωτικών, αφού η κόρη του απήχθη από έναν επίδοξο μνηστήρα.

Συντετριμμένος ο βασιλιάς, έκανε ένα ξόρκι που απαγόρευε σε οποιονδήποτε να ξαναδεί την ομορφιά του μαγικού του ροδόκηπου στο φως της ημέρας – μόνο που άφησε έξω το ξημέρωμα και το λυκόφως.

Υπάρχει βέβαια και η άλλη εκδοχή, που κυριαρχεί στο νότιο Τιρόλο, που λέει ότι τα χρώματα αντιπροσωπεύουν τα τριαντάφυλλα από τον κήπο του βασιλιά Laurin που λάμπουν στον απογευματινό ήλιο.

Η διαφορά είναι ότι αυτός ο θρύλος θέλει τον βασιλιά να πιάστηκε αιχμάλωτος στον κήπο με τα τριαντάφυλλα, γι’ αυτό και καταράστηκε τα λουλούδια, θεωρώντας ότι εκείνα πρόδωσαν τις κινήσεις του στους εχθρούς, να μην είναι ορατά οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας, παραλείποντας την αυγή και τη δύση του ηλίου.

Αλλά το φαινόμενο εξηγείται και επιστημονικά: Δύο φαινόμενα συναντώνται στην αλπική λάμψη. Όταν ο ήλιος βρίσκεται χαμηλά στον ουρανό, ένα μέρος του μπλε φωτός διαχέεται προς άλλες κατευθύνσεις λόγω της μακράς διαδρομής μέσα από την ατμόσφαιρα. Το υπόλοιπο φως του ήλιου γίνεται κοκκινωπό.

Σε αυτό προστίθεται ο έμμεσος φωτισμός πάνω από τη γραμμή σκιάς, όπου το φως πέφτει με επίπεδη γωνία στο τοπίο στο πίσω μέρος του θεατή. Αντανακλάται και δημιουργεί μια φωτεινή λωρίδα. Το αποτέλεσμα είναι μαγικές στιγμές στο ηλιοβασίλεμα στο Νότιο Τιρόλο.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Πίσω στη δεκαετία του 1700, ο Γάλλος γεωλόγος Deodat de Dolomieu ανακάλυψε ότι οι κορυφές της οροσειράς δεν είναι καθαρός ασβεστόλιθος, όπως πίστευαν πολλοί προηγουμένως.

Είναι φτιαγμένες από δολομίτη – ένα πέτρωμα που σχηματίστηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια σε μια ηπειρωτική σύγκρουση που ξερίζωσε τον κοραλλιογενή ύφαλο και τα νησιά μεταξύ της Αφρικής και της Ευρώπης.

Το πλούσιο σε μαγνήσιο θαλασσινό νερό μεταμόρφωσε σιγά-σιγά τους ασβεστολιθικούς υφάλους σε ένα ανοιχτό γκρι και «μαυρισμένο» ίζημα που αντανακλά και επανεκπέμπει περισσότερο φως από τον κανονικό ασβεστόλιθο, εξηγώντας γιατί αυτά τα βουνά λάμπουν τόσο έντονα και ζωηρά.

«Τα στρώματα δολομίτη ήταν όλα καλυμμένα από τη θάλασσα στην αρχαιότητα. Όλα τα ιζήματα από τα ψάρια και τη λάσπη έγιναν συμπαγή σαν τσιμέντο όταν το νερό πλημμύρισε γύρω τους, σχηματίζοντας πολλά μοναδικά σχήματα βράχων», υποστηρίζει ο ορειβάτης Αντρέα Μιλάνι, ξεναγός του Dolomite Mountains ski. «Το πρωί και το βράδυ, όταν δύει ο ήλιος, με καθαρό ουρανό, τα βουνά γίνονται ροζ».

«Το Enrosadira είναι βαθιά ριζωμένο στην παράδοση των Ladin και συνδέεται με θρύλους, συναισθήματα και μια ισχυρή αίσθηση του ανήκειν στη γη», σύμφωνα με την Νικόλ Ντορίγκο, μια Ladin που ζει στην περιοχή Άλτα Μπάντια των Δολομιτών, στο νότιο τμήμα της κοιλάδας του Τιρόλο.

«Το παιχνίδι του φωτός πάνω στα βουνά δημιουργεί μια μαγική και υποβλητική ατμόσφαιρα, μεταδίδοντας μια αίσθηση γαλήνης και σύνδεσης με την πατρίδα μας και τη φυσική ομορφιά που μας περιβάλλει».

Σήμερα αυτοί οι αρχαίοι βυθοί της θάλασσας έχουν γίνει μια από τις κορυφαίες περιοχές σκι στον κόσμο, προσφέροντας 12 διασυνδεδεμένα χιονοδρομικά κέντρα Dolomiti Superski.

Έτσι, μετά από μια μέρα στις πίστες, πάνω από μεγάλες, βαθιές χιονισμένες κορυφές και κοιλάδες όπου κάποτε συγκρούστηκαν τεκτονικές πλάκες, πάρε μια καρέκλα και παρακολούθησε τις ακτίνες του ήλιου να αντανακλούν ένα έντονο μοβ και βαθύ πορτοκαλί χρώμα.

Για το καλύτερο θέαμα, στρέψε το βλέμμα σου δυτικά κατά το ηλιοβασίλεμα ή ανατολικά κατά την ανατολή του ήλιου κάτω από καθαρό ουρανό. Όσο πιο χαμηλά βρίσκεται ο ήλιος στον ορίζοντα, τόσο πιο εντυπωσιακά είναι τα χρώματα.