icon zoom-in

Μεγέθυνση κειμένου

Α Α Α

Σε ένα καλοκαίρι υπερτουρισμού, μια viral ταξιδιωτική διαφήμιση για το Όσλο, με σχεδόν 20 εκατομμύρια views, ανατρέπει τα δεδομένα σχετικά με το τι θέλουν οι ταξιδιώτες

Σπάζοντας τα στερεότυπα των παραδοσιακών τουριστικών διαφημίσεων, ένας κάτοικος του Όσλο παραδέχεται πως «δεν θα ερχόμουν εδώ για να είμαι ειλικρινής».

Ο αφηγητής, ένας 31χρονος άνδρας ονόματι Halfdan, παρουσιάζει την πρωτεύουσα της Νορβηγίας και παραπονιέται για την έλλειψη επιτήδευσης, για την εύκολα προσβάσιμη τέχνη της, όπως την διάσημη Κραυγή του Έντβαρτ Μουνχ, σημειώνοντας σκωπτικά πως «δεν είναι και η Μόνα Λίζα» και την προσβασιμότητα της πόλης.

Όλη την ώρα, κάνει βόλτες σε ένα ήρεμο αστικό τοπίο χωρίς ουρές, πλήθη ή selfie-snappers στον ορίζοντα.

«Μπορείς απλά να περπατήσεις από τη μια πλευρά της πόλης στην άλλη σε, για παράδειγμα, 30 λεπτά», λέει ο Halfdan γκρινιάζοντας «είναι έστω και πόλη;».

Από την κυκλοφορία της στα τέλη Ιουνίου, η αγγλόφωνη ταινία διάρκειας ενός λεπτού και 45 δευτερολέπτων, έχει συγκεντρώσει σχεδόν 20 εκατομμύρια προβολές, ενθουσιάζοντας τους τουριστικούς αξιωματούχους της πόλης.

Όμως ίσως δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Η κυκλοφορία του βίντεο έρχεται καθώς μια αυξανόμενη ομάδα ταξιδιωτών, αρχίζει να απομακρύνεται από τα καθιερωμένα τουριστικά μονοπάτια.

Δεν θέλουν πλέον, όπως φαίνεται, να γίνονται ένα με το πλήθος τον επισκεπτών για να δουν τα ίδια ορόσημα και να τραβήξουν τις ίδιες φωτογραφίες για να δείξουν στους φίλους τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ούτε οι ντόπιοι είναι ευχαριστημένοι με το status quo. Τον περασμένο μήνα, διαδηλωτές κατά του υπερτουρισμού στη Βαρκελώνη έριξαν νερό στους τουρίστες, ενώ στην κοντινή Μαγιόρκα, ένα πλήθος 20.000 ντόπιων διαδήλωσε για να διαμαρτυρηθεί για τις ορδές των παραθεριστών που οδήγησαν σε αυξήσεις των ενοικίων.

Η Βενετία εισήγαγε προσωρινό φόρο επισκεπτών φέτος και το Άμστερνταμ ανακοίνωσε σχέδια για ρύθμιση του αριθμού των κρουαζιερόπλοιων που διοχετεύουν τουρίστες στο κέντρο της πόλης.

Όμως το Όσλο φαίνεται να έχει άλλον επισκέπτη στο μυαλό του.

Ο August Jorfald, ο οποίος σκηνοθέτησε την ταινία και έγραψε το σενάριο, είπε ότι εμπνεύστηκε από διακοπές που έκανε στο Παρίσι με την κοπέλα του. Πριν φύγουν από το σπίτι, της είπε ότι είχε έναν στόχο: «Είπα ότι το ταξίδι θα ήταν επιτυχημένο αν δεν έβλεπα τον Πύργο του Άιφελ».

Και φαίνεται πως δεν είναι ο μόνος. Οι νεότεροι ταξιδιώτες δεν θέλουν τις ίδιες διακοπές που έκαναν οι γονείς τους, λέει. Αναζητούν εμπειρίες που δεν έχουν σχεδιαστεί για τουρίστες.

«Δεν θέλω τον κόσμο της Disney. Θέλω να είμαι στο τραπέζι της κουζίνας κάποιου και να πίνω κρασί από ένα ποτήρι γάλα», λέει χαρακτηριστικά ο 30χρονος Νορβηγός, προσθέτοντας πως κανείς δεν είναι ενθουσιασμένος με τη λήψη φωτογραφιών από μέρη όπως ο Πύργος της Πίζας ή η Blue Lagoon της Ισλανδίας. «Είναι λίγο εκτός χρόνου. Νομίζω ότι γίνεται βαρετό».

Αντίθετα, οι επισκέπτες θέλουν αυθεντικότητα – μια λέξη, όπως αναγνωρίζει, που είναι δύσκολο να οριστεί.

Αλλά η ιδέα δεν είναι καθόλου νέα. Η μπλόγκερ και δημοσιογράφος Elena Paschinger αποκαλεί την τάση «life-seeing αντί για sightseeing», σχεδόν από το 2015, όταν τη χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στο βιβλίο της The Creative Traveler’s Handbook.

Στα ταξίδια της σε όλο τον κόσμο, η Αυστριακή δημοσιογράφος ανακάλυψε ότι ακόμη και οι συνήθεις δραστηριότητες, όπως τα ψώνια στο παντοπωλείο, το τρένο του προαστιακού ή η επίσκεψη σε ένα πάρκο δημοφιλές στις ντόπιες οικογένειες μπορεί να είναι ελκυστικές δραστηριότητες.

«Πάντα απέφευγα τις τουριστικές παγίδες και πήγαινα εκεί που συναντιόνταν οι ντόπιοι και εκεί που συνέβαινε η ζωή», είπε. «Ήταν πιο συνηθισμένο ίσως, αλλά επειδή ήταν διαφορετική κουλτούρα ήταν πολύ, πολύ συναρπαστικό».

Η διαφήμιση του Όσλο φαίνεται να χτυπά στον ίδιο ρυθμό.

Η ερευνήτρια Lauren A Siegel, λέκτορας τουρισμού και εκδηλώσεων στο Πανεπιστήμιο του Γκρίνουιτς στο Λονδίνο, αποκαλεί την διαφημιστική καμπάνια λαμπρή και επίκαιρη, απευθυνόμενη σε όσους έχουν απογοητευτεί από την online ζωή.

Λέει ότι οι ταξιδιώτες της Generation Z που έχουν μεγαλώσει με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι περίεργοι να κάνουν ταξίδια χωρίς αυτά.

Έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλάζουν την ταξιδιωτική εμπειρία, λέει η Siegel. «Προσφέρουν μια εντυπωσιακή και όχι πραγματικά ρεαλιστική άποψη ενός μέρους. Δημιουργούν μια αποσύνδεση με την κουλτούρα γύρω σας. Χάνεις πράγματα. Όταν είσαι συνεχώς στο τηλέφωνό σου, δημιουργείται ένα πραγματικό μπλοκάρισμα».

Αλλά όταν οι παραθεριστές ξεχνούν τη μάχη των likes ή την αγωνία να εντυπωσιάσουν φίλους πίσω στο σπίτι, μπορεί να αλλάξει το ταξίδι. «Αντί να κοιτάς το τηλέφωνό σου, κοιτάς ψηλά. Αυτό είναι ένα όμορφο πράγμα», προσθέτει η Siegel.

Η τάση κερδίζει έδαφος εδώ και αρκετά χρόνια. Το 2018, η πόλη της Βιέννης αντιμετώπισε τη λεγόμενη κούραση του Instagram με μια τουριστική εκστρατεία που παρότρυνε τους επισκέπτες να κάνουν Unhashtag τις διακοπές τους αφήνοντας κάτω το τηλέφωνό τους.

Οι αξιωματούχοι είχαν παρατηρήσει ότι οι επισκέπτες της ιστορικής πόλης είχαν αρχίσει να αλλάζουν, λέει η Helena Steinhart, υπεύθυνη διεθνών σχέσεων στα μέσα ενημέρωσης του Τουριστικού Οργανισμού της Βιέννης.

«Έρχονταν εδώ και έτρεχαν από τη μια τοποθεσία στην άλλη, και γέμιζαν όλη την ημέρα. Και μετά ήθελαν να δημιουργήσουν βίντεο και φωτογραφίες και να φαίνονται καλά. Φαίνεται ότι ήταν βιαστικοί και αγχωμένοι διαρκώς, παρόλο που ήταν σε διακοπές».

Γι’ αυτό αποφάσισαν να παροτρύνουν τους επισκέπτες να απολαύσουν τη Βιέννη, αντί να ποστάρουν στα social media #Vienna. Έτσι οι τουρίστες οδηγήθηκαν στις γειτονιές της πόλης, μακριά από τα διάσημα μουσεία και τα παλάτια της.

Το Όσλο, μια πόλη με μόλις πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους, που κατά καιρούς πιστεύει ότι είναι το μικρό αδερφάκι των μεγαλύτερων σκανδιναβικών πρωτευουσών, όπως η Στοκχόλμη και η Κοπεγχάγη, απολαμβάνει την επιτυχία του βίντεο, παρόλο που αποτελεί έκπληξη.

«Ήμασταν κάπως αβέβαιοι αν το χιούμορ θα ταξίδευε πραγματικά», είπε η Anne-Signe Fagereng, διευθύντρια μάρκετινγκ στο VisitOSLO.

Η θεωρία της είναι ότι η εκστρατεία χτύπησε ένα νεύρο που συνδέεται με τον υπερτουρισμό. Όπως και άλλοι επαγγελματίες του τουρισμού, παρακολουθεί πώς πόλεις όπως η Βαρκελώνη, η Βενετία και το Άμστερνταμ παλεύουν με τη δημοτικότητά τους και τις μάζες των επισκεπτών τους.

Ωστόσο, δεν ανησυχεί ότι το viral βίντεο του καλοκαιριού θα πλημμυρίσει την πρωτεύουσα της Νορβηγίας με ορδές τουριστών που έχουν εμμονή με το Instagram.

Με πληροφορίες από BBC