icon zoom-in

Μεγέθυνση κειμένου

Α Α Α

Η Επιτροπή Σχολικών Βιβλίων της Αλαμπάμα απαγόρευσε το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, επειδή ήταν «καταθλιπτικό»

Η απαγόρευση των βιβλίων είναι μια ιστορία τόσο παλιά όσο και ο χρόνος: Σύμφωνα με τον μύθο, το 213 π.Χ. ο Κινέζος αυτοκράτορας Qin Shi Huangdi έκαψε πολλά από τα βιβλία (και τα αρχεία) στο βασίλειό του, ώστε η βασιλεία του να μην μπορεί να συγκριθεί με εκείνες του παρελθόντος.

Το 1637, το βιβλίο New English Canaan του Thomas Morton απαγορεύτηκε από τους Πουριτανούς (ο Morton δεν ενέκρινε τον τρόπο ζωής τους και εκείνοι δεν ενέκριναν το ότι έγραφε). Πιο πρόσφατα, συγγραφείς όπως ο Ovid και Sir Walter Raleigh είχαν να αντιμετωπίσουν βιβλία που απαγορεύτηκαν ή κάηκαν επειδή ενόχλησαν τον κόσμο.

Ούτε η απαγόρευση βιβλίων ανήκει στο παρελθόν. Κάθε χρόνο η Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών (ALA) δημοσιεύει έναν κατάλογο με απαγορευμένα βιβλία.

Οι New York Times αναφέρουν ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχει αυξηθεί ο αριθμός των απαγορευμένων βιβλίων στις δημόσιες βιβλιοθήκες. Μια πρόσφατη μελέτη της PEN America κατέγραψε 3362 περιπτώσεις απαγόρευσης βιβλίων, μια αύξηση 33% σε σχέση με τη σχολική χρονιά 2021–2022.

  • Harriet the Spy
  • The Bluest Eye
  • Are You There God? It’s Me, Margaret
  • Blubber
  • Lord of the Flies
  • The Merriam-Webster Dictionary
  • A Light in the Attic
  • The Diary of a Young Girl
  • Charlotte’s Web
  • The Adventures of Huckleberry Finn
  • Where’s Waldo?
  • Brown Bear, Brown Bear, What Do You See?
  • The Lorax

Αυτό το βιβλίο της Louise Fitzhugh, που εκδόθηκε το 1964, αφηγείται την ιστορία της 11χρονης Χάριετ, η οποία κρατά ένα σημειωματάριο γεμάτο με ειλικρινείς σκέψεις για τους ανθρώπους της ζωής της – όταν όμως το σημειωματάριό της ανακαλύπτεται, πρέπει να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις τους.

Φαίνεται αρκετά αθώο, αλλά το 1983 κάποιοι γονείς στην πόλη Xenia του Οχάιο διαφώνησαν με την παρουσία του βιβλίου σε συνεδρίαση του σχολικού συμβουλίου. Θεωρούσαν ότι το βιβλίο δίδασκε στα παιδιά να λένε ψέματα, να κατασκοπεύουν και να αντιμιλούν. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που το βιβλίο προκάλεσε αντιδράσεις: σύμφωνα με το NPR, όταν το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά, ορισμένοι κριτικοί και σχολεία απαγόρευσαν το παραμύθι.

The Bluest Eye

Το πρώτο μυθιστόρημα της Toni Morrison, που εκδόθηκε το 1970, καταλήγει συχνά στη λίστα της ALA με τα απαγορευμένα βιβλία λόγω των απεικονίσεων βιασμού και αιμομιξίας που περιέχει – αλλά αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος που οι άνθρωποι δεν το ήθελαν.

Το 2014, το σχολικό συμβούλιο ενός σχολείου στο Κολόμπους του Οχάιο διαφώνησε με την παρουσία του στη λίστα προτεινόμενων βιβλίων για μαθητές λυκείου, με έναν μέλος του συμβουλίου να λέει ότι το βιβλίο προωθούσε «κρυφή σοσιαλιστικο-κομμουνιστική ατζέντα».

Είσαι εκεί Θεέ μου; Εγώ είμαι, η Μάργκαρετ

Όταν βιβλία απεικονίζουν αληθινές εμπειρίες νεαρών ενηλίκων, οι άνθρωποι αναστατώνονται – πράγμα που ίσως εξηγεί γιατί τόσα πολλά βιβλία της Judy Blume απαγορεύονται.

Τη δεκαετία του ’90, πέντε βιβλία της Blume ήταν στη λίστα με τα απαγορευμένα: Forever, Blubber, Deenie, Tiger Eyes, και Are You There God? It’s Me, Margaret.

Το τελευταίο, εκδόθηκε τη δεκαετία του 1970 και εξερευνά τις δυσκολίες της εφηβείας. Δέχεται επικρίσεις κυρίως επειδή μιλάει για την εφηβεία και τη σεξουαλικότητα. Το 1982, η σχολική περιφέρεια Fond du Lac στο Ουισκόνσιν προσπάθησε να το απαγορεύσει επειδή ήταν «σεξουαλικά προσβλητικό και ανήθικο». Μάλιστα, η Blume έγραψε για το πώς δώρισε τρία αντίτυπα στο σχολείο των παιδιών της, αλλά «ο διευθυντής αποφάσισε ότι το βιβλίο ήταν ακατάλληλο λόγω της συζήτησης για την έμμηνο ρύση» – ξέρετε, κάτι που απασχολεί πολλά έφηβα κορίτσια.

Blubber

Αυτό το μυθιστόρημα της Blume, που δημοσιεύτηκε το 1974, ασχολείται με τον εκφοβισμό και τις κλίκες. Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος παίρνει ένα σημαντικό μάθημα για το τι σημαίνει να είσαι φίλος και πώς η δημοτικότητα δεν αξίζει να είσαι αναληθής με τον εαυτό σου. Το βιβλίο δείχνει επίσης τους κινδύνους της νοοτροπίας του όχλου. Παρόλα αυτά, ορισμένοι γονείς δεν έμειναν ικανοποιημένοι από τα μαθήματα που προσπαθούσε να διδάξει η Blume στα παιδιά. Στην ίδια συνεδρίαση του σχολικού συμβουλίου του 1983 στην πόλη Xenia του Οχάιο, το βιβλίο απαγορεύτηκε επειδή ένας μαθητής αποκαλεί τη δασκάλα «σκύλα».

Lord of the Flies

Η ιστορία αφορά μια ομάδα αγοριών που ναυαγούν σε ένα νησί. Χωρίς την παρουσία ενηλίκων, τα αγόρια καταφεύγουν γρήγορα σε βίαιες και απάνθρωπες συμπεριφορές, οδηγώντας τελικά στο θάνατο δύο χαρακτήρων. Το βιβλίο απαγορεύτηκε σε σχολεία του Κονέκτικατ, ήδη από τη δεκαετία του 1960, και οι προσπάθειες να αφαιρεθεί από τις σχολικές λίστες συνεχίζονται.

Λεξικό Merriam-Webster

Ακούγεται απίστευτο όμως κάποια σχολεία στην Καλιφόρνια αποφάσισαν να αφαιρέσουν τη 10η έκδοση του Λεξικού Merriam-Webster από τις αίθουσες της τέταρτης και πέμπτης τάξης Δημοτικού το 2010. Το πρόβλημα; Ένα παράπονο γονέα ότι το παιδί του διάβασε τον ορισμό του όρου «στοματικό σεξ» στις σελίδες του λεξικού.

A Light in the Attic

Οι γονείς των μαθητών ενός σχολείου στο Beloit του Ουισκόνσιν κατάφεραν να απαγορεύσουν το βιβλίο επειδή, όπως υποστήριξαν, το ποίημα, «Πώς να μην στεγνώσετε τα πιάτα», θα «ενθάρρυνε τα παιδιά να σπάνε τα πιάτα, για να μην χρειαστεί να τα στεγνώνουν». Ένα χρόνο αργότερα, άλλο σχολείο ισχυρίστηκε ότι το βιβλίο «δοξάζει τον Σατανά, την αυτοκτονία και τον κανιβαλισμό, και ενθαρρύνει τα παιδιά να είναι ανυπάκουα».

Το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ

Ένα ημερολόγιο που γράφτηκε κατά τη διάρκεια μιας φρικτής εποχής της ιστορίας, που κανείς δεν πρέπει να ξεχάσει, φαίνεται πως θα έπρεπε να είναι απαραίτητο ανάγνωσμα, αλλά κάποιοι γονείς δεν πιστεύουν ότι τα παιδιά τους πρέπει να το διαβάσουν. Το 2010, η σχολική περιφέρεια Culpeper County απαγόρευσε το βιβλίο μετά από παράπονο ενός γονέα για τα «αποσπάσματα που περιγράφουν τις αναδυόμενες σεξουαλικές επιθυμίες της». Ωστόσο, η περιφέρεια σύντομα αντέστρεψε την απόφαση αυτή, επιτρέποντας την παραμονή του στη βιβλιοθήκη μιας παλαιότερης έκδοσης χωρίς τα συγκεκριμένα αποσπάσματα. Επιπλέον, η επιτροπή σχολικών βιβλίων της Αλαμπάμα ήθελε να το απαγορεύσει επειδή το θεώρησε «πολύ καταθλιπτικό».

Charlotte’s Web

Το κλασικό βιβλίο του E.B. White δημοσιεύτηκε το 1952. Σύμφωνα με την Chicago Tribune, το 2006 γονείς σε σχολική περιφέρεια του Κάνσας, πίστευαν ότι ήταν αφύσικο τα ζώα να μιλούν και έφτασαν στο σημείο να πουν ότι «η παρουσίαση κατώτερων μορφών ζωής με ανθρώπινες ικανότητες είναι βλάσφημη και προσβλητική προς τον Θεό».

The Adventures of Huckleberry Finn

Το μυθιστόρημα του Mark Twain απαγορεύεται συχνά λόγω της ρατσιστικής του γλώσσας αλλά δεν ήταν αυτό που αναστάτωσε τη Δημόσια Βιβλιοθήκη του Μπρούκλιν το 1905. Η βιβλιοθήκη απαγόρευσε το Huckleberry Finn επειδή «ο Χακ όχι μόνο είχε φαγούρα, αλλά και ξυνόταν, και επειδή είπε “ιδρώτας” αντί για “εφίδρωση”».

Where’s Wally?

Ο Γουάλντο (ή Γουόλι στην Ευρώπη) μας προκαλεί να τον βρούμε σε κάπως χαοτικές σκηνές από το 1987. Γι’ αυτό ίσως αποτελεί έκπληξη ότι η έκδοση του 1987 απαγορεύτηκε από τη Δημόσια Σχολική Βιβλιοθήκη του East Hampton, Νέας Υόρκης. Ο λόγος; Μια γυμνόστηθη γυναίκα σε μια σκηνή στη σελίδα 4. Σύμφωνα με τους New York Times, το γυμνό στήθος αναστάτωσε μια μητέρα τόσο πολύ που παραπονέθηκε στον διευθυντή, με αποτέλεσμα το βιβλίο να αφαιρεθεί από τα ράφια.

Brown Bear, Brown Bear, What Do You See?

Το 2010, η Κρατική Επιτροπή Εκπαίδευσης του Τέξας απαγόρευσε το βιβλίο από το πρόγραμμα σπουδών όταν μπέρδεψε τον συγγραφέα, Bill Martin Jr., με κάποιον άλλο. Το άτομο που ήθελαν να απαγορεύσουν ήταν ο Bill Martin, συγγραφέας ενός βιβλίου με τίτλο Ηθικός Μαρξισμός (Ethical Marxism), που δεν είχε καμία σχέση με τον Bill Martin Jr.

The Lorax

Το 1989, οικογένειες μαθητών δημοτικού στο Laytonville της Καλιφόρνια προσπάθησαν να αφαιρέσουν το The Lorax από τη λίστα ανάγνωσης, επειδή πίστευαν ότι επιτίθεται στη βιομηχανία ξυλείας. Οι οικογένειες που παραπονέθηκαν εργάζονταν σε αυτή. Το βιβλίο τελικά παρέμεινε στη λίστα, αλλά οι γονείς είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν άλλο βιβλίο για τα παιδιά τους. Κάποιοι εξοργίστηκαν τόσο πολύ που έγραψαν ένα δικό τους βιβλίο ως απάντηση.

Με πληροφορίες από Mentalfloss