Η FIFA κατηγορήθηκε για δεύτερη φορά ότι δεν ασχολήθηκε με τις ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Σαουδική Αραβία, δύο μήνες προτού το κράτος του Κόλπου επιβεβαιωθεί ως οικοδεσπότης του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2034, την ώρα που 108 νυν και πρώην παίκτριες ποδοσφαίρου από όλο τον κόσμο, χαρακτηρίζουν τη συμφωνία της παγκόσμιας ομοσπονδίας με σαουδαραβικό κολοσσό «γροθιά στο στομάχι» για το γυναικείο ποδόσφαιρο, αναφέροντας το ιστορικό της χώρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Διεθνής Ένωση Οικοδόμων και Εργατών Ξύλου, ένα συνδικάτο που έχει συνεργαστεί με τη FIFA για μεταρρυθμίσεις στη διακυβέρνηση και στο παρελθόν υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με το διοικητικό όργανο, λέει ότι αγνοήθηκε στις προσπάθειες να συζητήσει την εκμετάλλευση των ξένων εργατών στη Σαουδική Αραβία.

Τον Ιούνιο το συνδικάτο BWI υπέβαλε καταγγελία στη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, η οποία έκανε λόγο για «επιδημία καταχρήσεων» κατά των μεταναστών εργαζομένων στο βασίλειο του Κόλπου. Μεταξύ των παραδειγμάτων που αναφέρθηκαν ήταν η περίπτωση χιλιάδων Φιλιππινέζων εργατών που λέγεται ότι περιμένουν οικονομική αποζημίωση από το κράτος της Σαουδικής Αραβίας, αφού τους αρνήθηκαν μισθούς, συχνά για περιόδους ετών, οι πρώην εργοδότες τους. Το BWI αναφέρει ότι δεν έχουν ικανοποιηθεί πολυάριθμα μεταγενέστερα αιτήματα προς τη FIFA «να ξεκινήσει διάλογο σχετικά με αυτές τις καταχρήσεις και να θέσει αυστηρούς όρους για τη διοργάνωση».

Ο Ambet Yuson, γενικός γραμματέας του BWI, ήταν μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου της FIFA για τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι τη διάλυσή του το 2020. Κατηγόρησε τη FIFA ότι διεξήγαγε μια διαδικασία υποβολής προσφορών «χωρίς καμία ισχυρή αξιολόγηση» και δήλωσε ότι η ανάθεση του Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Σαουδική Αραβία ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει «μόνιμη κηλίδα» στον κόσμο του αθλητισμού.

«Η επιβράβευση της Σαουδικής Αραβίας με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034 της FIFA χωρίς καμία ισχυρή αξιολόγηση και χωρίς να υπάρχουν μηχανισμοί για την αποτροπή περαιτέρω καταχρήσεων, σημαίνει ότι επιδοκιμάζουμε την εκμετάλλευση και την αδικία σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε ο Yuson.

«Ενώ καμία αξιόπιστη αξιολόγηση των σχεδίων των Σαουδαράβων για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συμβολή ανεξάρτητων οργανώσεων επί τόπου, η FIFA πρέπει να αναλάβει αμέσως την ευθύνη και να χρησιμοποιήσει τη δύναμή της για να εξασφαλίσει δικαιοσύνη για τις χιλιάδες των εργαζομένων που στερούνται τα πιο βασικά τους δικαιώματα για περισσότερο από μια δεκαετία. Η ώρα για δράση είναι τώρα – πριν οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε απόφαση και η αδικία γίνει μόνιμη κηλίδα στον κόσμο του αθλητισμού».

Η παρέμβαση του BWI έρχεται λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά την ανακοίνωση μιας ομάδας κορυφαίων δικηγόρων ότι η FIFA απέτυχε να συνεργαστεί μαζί τους για μια νομική εισήγηση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στο βασίλειο. Η ομάδα, στην οποία συμμετείχε ένας πρώην πρόεδρος της ανεξάρτητης επιτροπής διακυβέρνησης της FIFA, δήλωσε ότι η απάντηση ήταν «απλά όχι αρκετά καλή» και υποστήριξε ότι η FIFA «συναλλάσσεται με τον διάβολο» για να μεταφέρει το τουρνουά στο βασίλειο.

Η καταγγελία του BWI προς τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας κατέγραφε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος 21.000 μεταναστών εργατών στη Σαουδική Αραβία, συμπεριλαμβανομένων εργατών από τις Φιλιππίνες, το Νεπάλ, το Πακιστάν, την Ινδία και το Μπαγκλαντές, οι οποίοι εργάστηκαν στην κατασκευή των υποδομών της Σαουδικής Αραβίας.

Το συνδικάτο αναφέρει ότι οι απαντήσεις στις καταγγελίες της σαουδαραβικής κυβέρνησης ήταν αργές. Αναφέρει το παράδειγμα των 8.830 Φιλιππινέζων εργατών στην εταιρεία Saudi Oger που έχει πλέον εκκαθαριστεί και οι οποίοι έμειναν χωρίς μισθούς, σύμφωνα με μαρτυρίες εργαζομένων, μερικές φορές για χρόνια. Το BWI λέει ότι μόνο 1.352 έχουν αποζημιωθεί για τις απώλειες και άλλοι αναγκάστηκαν να πάρουν δάνεια για να καλύψουν τα έξοδα του νοικοκυριού.

Τον Δεκέμβριο η FIFA αναμένεται να επιβεβαιώσει ότι η Σαουδική Αραβία, η μόνη χώρα που έχει καταθέσει υποψηφιότητα, θα κερδίσει το δικαίωμα να φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034. Η διοργανώτρια αρχή συντάσσει «εκθέσεις αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων» που θα δημοσιευθούν πριν από την απόφαση. Ένα από τα τρία κεντρικά στοιχεία της αξιολόγησης είναι μια «έκθεση κινδύνου», η οποία, μεταξύ άλλων κριτηρίων, αξιολογεί τη βιωσιμότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το BWI υποστηρίζει ότι με τα συνδικάτα και τις ξένες μη κυβερνητικές οργανώσεις να είναι απαγορευμένες στη Σαουδική Αραβία, είναι ζωτικής σημασίας για τη FIFA να λάβει υπόψη της οποιεσδήποτε εισηγήσεις που δίνουν μια εικόνα της ζωής στη χώρα. Το άρθρο 7 της πολιτικής της FIFA για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφέρει: «Η FIFA θα συνεργαστεί εποικοδομητικά με τις αρμόδιες Αρχές και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς και θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την τήρηση των διεθνών ευθυνών της για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Η FIFA και το υπουργείο ανθρώπινων πόρων και κοινωνικής ανάπτυξης της Σαουδικής Αραβίας έχουν προσεγγιστεί για σχόλια.

Το γυναικείο ποδόσφαιρο αντιδρά στη χορηγία της Saudi Aramco

Όμως αυτά δεν είναι τα μοναδικά πυρά προς την FIFA

Περισσότερες από 100 παίκτριες γυναικείου ποδοσφαίρου υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή προς τη FIFA, με την οποία καλούν την παγκόσμια διοικητική οργάνωση του αθλήματος να τερματίσει τη συμφωνία χορηγίας με τη σαουδαραβική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου Aramco.

Τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, η FIFA ανακοίνωσε μια τετραετή παγκόσμια συνεργασία με τον κρατικό πετρελαϊκό κολοσσό που ανήκει κατά πλειοψηφία στο κράτος, δίνοντάς του δικαιώματα χορηγίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο ανδρών του 2026 και το Παγκόσμιο Κύπελλο γυναικών του 2027.

Η επιστολή, που υπογράφεται μέχρι τη δημοσίευση από 108 νυν και πρώην παίκτριες από όλο τον κόσμο, χαρακτήρισε τη συμφωνία «γροθιά στο στομάχι» για το γυναικείο ποδόσφαιρο, αναφέροντας το ιστορικό της Σαουδικής Αραβίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η επιστολή που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της ομάδας υπεράσπισης Athletes of the World, υπογράφεται από πολλές παίκτριες υψηλού προφίλ, όπως η επιθετικός της Μάντσεστερ Σίτι Vivianne Miedema και η πρώην αρχηγός της USWNT Becky Sauerbrunn.

«Οι Αρχές της Σαουδικής Αραβίας καταπατούν όχι μόνο τα δικαιώματα των γυναικών, αλλά και την ελευθερία όλων των άλλων πολιτών», αναφέρεται στην επιστολή, η οποία απευθύνεται στον πρόεδρο της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο.

«Φανταστείτε τους LGBTQ+ παίκτες, πολλοί από τους οποίους είναι ήρωες του αθλήματός μας, να αναμένεται να προωθήσουν τη Saudi Aramco κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2027, την εθνική εταιρεία πετρελαίου ενός καθεστώτος που ποινικοποιεί τις σχέσεις που έχουν και τις αξίες που πρεσβεύουν;»

Η ομοφυλοφιλία είναι επισήμως παράνομη στη Σαουδική Αραβία, αν και πέρυσι το βασίλειο δήλωσε ότι καλωσορίζει τους ΛΟΑΤΚΙ τουρίστες.

Η Miedema δήλωσε στο BBC: «Νομίζω ότι ειδικά ως γυναίκες ποδοσφαιρίστριες, έχουμε την ευθύνη να δείξουμε στον κόσμο και στην επόμενη γενιά τι είναι σωστό. Νομίζω ότι αυτή η χορηγία δεν είναι σωστή για αυτό που πρεσβεύει η FIFA, αλλά και για αυτό που πρεσβεύουμε εμείς ως γυναίκες ποδοσφαιρίστριες».

Όταν ρωτήθηκε σχετικά με την ανοιχτή επιστολή, εκπρόσωπος της FIFA δήλωσε στο CNN Sport ότι η διοργανώτρια αρχή «εκτιμά τη συνεργασία της με την Aramco και τους πολλούς (άλλους) εμπορικούς εταίρους και εταίρους δικαιωμάτων».

Πρόσθεσε: «Η FIFA είναι ένας οργανισμός χωρίς αποκλεισμούς με πολλούς εμπορικούς εταίρους που υποστηρίζουν επίσης άλλους οργανισμούς στο ποδόσφαιρο και σε άλλα αθλήματα. Τα έσοδα από χορηγίες που παράγει η FIFA επανεπενδύονται στο παιχνίδι σε όλα τα επίπεδα και οι επενδύσεις στο γυναικείο ποδόσφαιρο συνεχίζουν να αυξάνονται, μεταξύ άλλων για το ιστορικό Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών FIFA 2023 και το πρωτοποριακό νέο μοντέλο διανομής του».

Η Σαουδική Αραβία έχει προηγουμένως αποκρούσει τους ισχυρισμούς περί «αθλητικού ξεπλύματος», που αφορά χώρες που χρησιμοποιούν αθλητικές εκδηλώσεις υψηλού προφίλ για να προβάλλουν μια ευνοϊκή εικόνα της χώρας τους σε όλο τον κόσμο, συχνά για να τραβήξουν την προσοχή από υποτιθέμενες παρανομίες.

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει προηγουμένως ότι δεν «νοιάζεται» για τις επενδύσεις της χώρας που χαρακτηρίζονται ως sportswashing.

«Λοιπόν, αν το sportswashing πρόκειται να αυξήσει το ΑΕΠ μου κατά ένα τοις εκατό, τότε θα συνεχίσω να κάνω sportswashing», δήλωσε ο πρίγκιπας διάδοχος σε συνέντευξή του στο Fox News που προβλήθηκε το 2023.

Εκτός από τις ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ανοιχτή επιστολή αμφισβητεί τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της Aramco στον πλανήτη, λέγοντας ότι η εταιρεία είναι «μία από τις εταιρείες που είναι περισσότερο υπεύθυνη για την καύση του μέλλοντος του ποδοσφαίρου».

Η Saudi Aramco είναι η μεγαλύτερη εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο με βάση τα έσοδα, την αξία και τον όγκο παραγωγής. Πέρυσι, παρήγαγε κατά μέσο όρο 12,8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία. Οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου μαζί, ωστόσο, παράγουν περισσότερα από τη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με ανάλυση του 2023 από την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας.

«Το ποδόσφαιρο σε όλο τον κόσμο συντρίβεται από την ακραία ζέστη, την ξηρασία, τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες, αλλά καθώς όλοι πληρώνουμε τις συνέπειες, η Σαουδική Αραβία εισπράττει τα κέρδη της, με τη FIFA ως μαζορέτα της», αναφέρεται στην επιστολή των παικτριών.

Η εταιρεία έχει ήδη υφιστάμενες συνεργασίες στη Formula 1 και στο γυναικείο γκολφ.

Η Aramco αναφέρει στον ιστότοπό της ότι έχει «δεσμευτεί να προστατεύει το περιβάλλον», ενώ παράλληλα επιτυγχάνει «τους στόχους μας για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ανταγωνιστικότητα κόστους».

Στα τέλη του 2021, η εταιρεία δημοσίευσε τον πρώτο της στόχο για τις εκπομπές ρύπων, υποσχόμενη να επιτύχει «καθαρές μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050.

Πέρυσι, ωστόσο, το ανεξάρτητο think tank Carbon Tracker αποκάλεσε την Aramco «τον μεγαλύτερο εταιρικό εκλύτη αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο» και δήλωσε ότι «έχει τις πιο αδύναμες δεσμεύσεις για το κλίμα μεταξύ των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου».

«Καλούμε τη FIFA να επανεξετάσει αυτή τη συνεργασία και να αντικαταστήσει τη Saudi Aramco με εναλλακτικούς χορηγούς των οποίων οι αξίες ευθυγραμμίζονται με την ισότητα των φύλων, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ασφαλές μέλλον του πλανήτη μας», καταλήγει η επιστολή.

«Προτείνουμε επίσης τη σύσταση μιας επιτροπής επανεξέτασης με εκπροσώπηση των παικτών, η οποία θα αξιολογεί τις ηθικές επιπτώσεις των μελλοντικών χορηγικών συμφωνιών και θα διασφαλίζει ότι ευθυγραμμίζονται με τις αξίες και τους στόχους του αθλήματός μας».

Στην ανακοίνωσή της στο CNN, η FIFA ανέφερε ότι το Κογκρέσο της ενέκρινε «επτά μόνιμες επιτροπές για το γυναικείο παιχνίδι σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής Γυναικών Παικτών» τον Μάιο.

Με πληροφορίες από Guardian, CNN, BBC