Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι στη Νοτιοανατολική Ασία έχουν εξαναγκαστεί να απατούν διαδικτυακά ανυποψίαστους χρήστες τα τελευταία χρόνια, συχνά υποδουλωμένοι, στο πλαίσιο εγκληματικών επιχειρήσεων που έχουν αποφέρει δισεκατομμύρια σε κλεμμένα κεφάλαια. Αυτές οι ‘pig butchering’ επιχειρήσεις, βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό στη Μιανμάρ, την Καμπότζη και το Λάος, ενώ έχουν συνήθως τις ρίζες τους σε κινεζικές ομάδες οργανωμένου εγκλήματος που εκμεταλλεύονται την αστάθεια και την κακή διακυβέρνηση στην περιοχή.

Αν και με μεγάλο ανθρωπιστικό κόστος, οι απάτες pig butchering είναι αναμφισβήτητα προσοδοφόρες και, ίσως αναπόφευκτα, παρόμοιες επιχειρήσεις αποκαλύπτονται τώρα σε πολλές ηπείρους και σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο.

Μια ανασκόπηση του WIRED σχετικά με τη δράση των αρχών επιβολής του νόμου και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και συνεντεύξεις με πολλούς ερευνητές δείχνουν ότι αυτές οι επιχειρήσεις που αποτελούν παρακλάδια της δραστηριότητας της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουν εμφανιστεί στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και τη Δυτική Αφρική.

Πολλές από αυτές τις διευρυμένες επιχειρήσεις έχουν προφανώς δεσμούς με κινεζόφωνους εγκληματίες ή έχουν εξελιχθεί παράλληλα με τις επενδύσεις της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road Initiative, της τεράστιας διεθνούς πρωτοβουλίας της χώρας για τις υποδομές και την ανάπτυξη. Το 2023, το FBI είχε αναφορές για απώλειες σχεδόν 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις απάτες, ενώ ορισμένοι ερευνητές ανεβάζουν τις συνολικές παγκόσμιες απώλειες όλων των εποχών στα 75 δισεκατομμύρια δολάρια ή και περισσότερο. Το Πεκίνο καταβάλλει συντονισμένες προσπάθειες τους τελευταίους μήνες για να πατάξει τα κυκλώματα και την εμπορία ανθρώπων σε κέντρα απάτης στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ασίας, αλλά η δραστηριότητα πολλαπλασιάζεται παρόλα αυτά σε όλο τον κόσμο.

«Εφόσον όλοι μαθαίνουν ότι μπορούν να βγάλουν σοβαρά χρήματα κάνοντας αυτό, θα κάνουν αυτή τη στροφή», λέει ο Ronnie Tokazowski, ερευνητής του ‘pig butchering’ και συνιδρυτής της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Intelligence for Good. «Έτσι, το ‘pig butchering’ εμφανίζεται σε όλο και περισσότερες χώρες. Ακόμα και με όλες τις παρεμβάσεις που έχουν κάνει οι ερευνητές και οι διωκτικές αρχές, δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου σημάδια ότι αυτό θα σταματήσει».

Τι είναι το pig butchering

Το ‘pig butchering’ εμφανίστηκε τα τελευταία πέντε χρόνια και είναι ένα είδος απάτης που περιλαμβάνει την οικοδόμηση φαινομενικά στενών σχέσεων με τα θύματα. Οι επιθέσεις συχνά ξεκινούν στέλνοντας μηνύματα σε πιθανούς στόχους από το πουθενά και κάνοντάς τους να μιλήσουν.

Στη συνέχεια, οι επιτιθέμενοι αρχίζουν να χτίζουν μια σχέση και να εισάγουν την ιδέα μιας ειδικής ή μοναδικής επενδυτικής ευκαιρίας. Τέλος, τα θύματα στέλνουν κεφάλαια -συνήθως κρυπτονομίσματα- μέσω μιας κακόβουλης πλατφόρμας που προορίζεται να μοιάζει με νόμιμη υπηρεσία διαχείρισης χρημάτων, ενώ οι επιτιθέμενοι στη συνέχεια ξεπλένουν τα χρήματα από εκεί.

Όλα αυτά απαιτούν χρόνο και προσεκτικό σχεδιασμό από ένα μεγάλο εργατικό δυναμικό. Οι ειδικοί λένε ότι άνθρωποι από περισσότερες από 60 χώρες έχουν απαχθεί και διακινηθεί σε επιχειρήσεις απάτης στη Νοτιοανατολική Ασία, οι οποίες συνήθως λειτουργούν με χιλιάδες εξαναγκασμένους εργάτες. Και τους τελευταίους μήνες, κέντρα απάτης έχουν εντοπιστεί και σε όλο τον κόσμο με διαφορετικές διαμορφώσεις και μεγέθη, αλλά με τον ίδιο στόχο.

«Οι ομάδες οργανωμένου εγκλήματος έχουν ουσιαστικά εκμεταλλευτεί μια ευνοϊκή κατάσταση, ένα ευνοϊκό γι’ αυτές περιβάλλον που σχετίζεται με τις προκλήσεις της διακυβέρνησης, τις περιορισμένες δυνατότητες επιβολής, τους περιορισμένους κανονισμούς και τα νομοθετικά πλαίσια», λέει ο Benedikt Hofmann, αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου Νοτιοανατολικής Ασίας και Ειρηνικού του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα. «Όλα αυτά τα συστατικά τα συναντάτε σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου».

«Αυτό που βλέπουμε είναι εγκληματικές ομάδες που έχουν επενδύσει σε αυτήν την περιοχή εδώ, να αναζητούν πέρα από αυτή την περιοχή τη δημιουργία παρόμοιων επιχειρήσεων», λέει ο Hofmann σχετικά με τη διεθνή επέκταση.

Η πλούσια, αυταρχική πόλη του Ντουμπάι, εντός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έχει αναδειχθεί από το 2021 ως το μεγαλύτερο επίκεντρο pig butchering, μετά την Νοτιοανατολική Ασία. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι διεθνείς μετανάστες αποτελούν περισσότερο από το 88% του πληθυσμού των ΗΑΕ, καθιστώντας ένα μοναδικά ποικιλόμορφο και δυνητικά ευάλωτο εργατικό δυναμικό άμεσα διαθέσιμο.

Τον Ιούλιο, η Humanity Research Consultancy εντόπισε τουλάχιστον έξι επιχειρήσεις απάτης που εκτιμάται ότι λειτουργούν γύρω από το Ντουμπάι. Η έρευνα που βασίστηκε σε μαρτυρίες εξαναγκασμένων εργατών, δεδομένα που διέρρευσαν από μια κυβερνοεπίθεση και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – εντόπισε πιθανές εγκληματικές οργανώσεις γύρω από βιομηχανικά και επενδυτικά πάρκα. Οι επιχειρήσεις αυτές «εξ όσων γνωρίζουμε διαχειρίζονται από κινεζόφωνους εγκληματίες», αναφέρει η έρευνα, προσθέτοντας ότι λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο με τις ενώσεις στη Νοτιοανατολική Ασία.

«Το αποκαλούν κέντρο δακτυλογράφησης. Αλλά είναι ένα τεράστιο τηλεφωνικό κέντρο απάτης», γράφει μια κριτική ενός αστεριού που έχει γραφτεί για μία τοποθεσία στο Ντουμπάι στο Google Maps. Μια άλλη λέει: «Κυρίως φτωχοί άνθρωποι από την Αφρική εργάζονται εκεί και κυρίως φυλακισμένοι στο Ντουμπάι. Δεν έχει σημασία πόσα σας προσφέρουν, όλα είναι απάτη. Προτείνω να μην πάτε ποτέ εκεί».

Οι επιχειρήσεις αυτές μπορεί να εμφανίστηκαν στο Ντουμπάι λόγω της δυναμικής της μετανάστευσης και του εργατικού δυναμικού, αλλά σε πολλές αφρικανικές χώρες η δραστηριότητα αυτή άρχισε να εμφανίζεται λόγω της υπάρχουσας κουλτούρας οργανωμένης απάτης.

Στη Νιγηρία, όπου η ψηφιακή απάτη είναι μια εξέχουσα παράνομη βιομηχανία εδώ και χρόνια σε πολλές πλατφόρμες, ήταν σχεδόν αναπόφευκτο ότι σύντομα θα υιοθετούσαν και εκεί τις ιδέες και τις τακτικές του ‘pig butchering’.

Το σύστημα είναι αρκετά ώριμο ώστε να υπάρχουν πλέον άμεσα διαθέσιμες προκατασκευασμένες επενδυτικές πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, πρότυπα και σενάρια που διατίθενται προς πώληση στο Διαδίκτυο σε όποιον θέλει να ξεκινήσει. Μια συμμορία που έχει ήδη συνηθίσει να εκτελεί απάτες με ρομαντικά ειδύλλια ή συστήματα συμβιβασμού επιχειρηματικών email θα μπορούσε εύκολα να προσαρμοστεί στις προϋποθέσεις και τον ρυθμό της απάτης.

Οι διωκτικές αρχές της Νιγηρίας επιδιώκουν ολοένα και περισσότερο την εκδίκαση υποθέσεων, ακόμα και την έκδοση καταδικαστικών αποφάσεων που σχετίζονται ειδικά με το ‘pig butchering’. Ερευνητές λένε επίσης ότι έχουν δει τεχνικές ενδείξεις ότι οι επιθέσεις αυτές μπορεί να προέρχονται και από τη Γκάνα. Η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Γκάνα έχει προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο οικονομικών απατών που προέρχονται από τη χώρα.

Το ‘pig butchering’ έχει εμφανιστεί και σε άλλες περιοχές της Αφρικής, με δεσμούς με εγκληματίες που μιλούν κινέζικα. Τον Ιούνιο, 88 άνθρωποι στη Ναμίμπια διασώθηκαν από ένα κέντρο απάτης, το οποίο είχε διασυνδέσεις με Κινέζους υπηκόους, οι οποίοι συνελήφθησαν. Εν τω μεταξύ, τοπικές αναφορές ανέφεραν επίσης ότι 22 Κινέζοι υπήκοοι καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης στη Ζάμπια για τους δεσμούς τους με τοπικά κέντρα απάτης.

Οι απάτες έχουν εμφανιστεί και στην Ανατολική Ευρώπη. Τουλάχιστον δύο «απατηλά τηλεφωνικά κέντρα» που προσπαθούσαν να εξαπατήσουν ανθρώπους για να επενδύσουν σε κρυπτονόμισμα αποκαλύφθηκαν από τις αρχές επιβολής του νόμου στη Γεωργία αυτόν τον μήνα, με αναφορές που λένε ότι άνδρες από την Ταϊβάν εξαναγκάστηκαν να εργαστούν στη χώρα. Οι τοπικοί αξιωματούχοι, δήλωσαν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν ασκήσει διώξεις κατά επτά εταιρειών που εμπλέκονται σε επιχειρήσεις τηλεφωνικών κέντρων.

Ενώσεις απατεώνων έχουν επίσης διαλυθεί στο Περού και στη Σρι Λάνκα, ενώ έχει υπάρξει ακόμα και φερόμενη διακίνηση σε πραγματικά απροσδόκητα μέρη, όπως η Νήσος Μαν, το βρετανικό έδαφος όπου σχεδόν 100 άτομα εργάζονταν μεταξύ 2022 και 2023 ως μέρος μιας επιχείρησης ‘pig butchering’, σύμφωνα με έρευνα του BBC.

Εκτός από τη γεωγραφική εξάπλωση των επιχειρήσεων απάτης, οι ερευνητές σημειώνουν ότι υπήρξε επίσης μια μετατόπιση των ανθρώπων που στοχεύουν οι διακινητές για να «εργαστούν» σε αυτές. «Τα τελευταία δύο χρόνια, οι χώρες που αποτελούν στόχο για τη στρατολόγηση μετατοπίστηκαν σταδιακά προς τα δυτικά», λέει ο Eric Heintz, παγκόσμιος αναλυτής της οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα International Justice Mission.

Πολλά από τα θύματα εμπορίας ανθρώπων κατά τα πρώτα χρόνια του ‘pig butchering’ είχαν την έδρα τους σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, αλλά σύντομα αυτό μετατοπίστηκε σε χώρες της Νότιας Ασίας, όπως η Ινδία και το Νεπάλ, λέει ο Heintz. «Έκτοτε είδαμε θέσεις στρατολόγησης που στόχευαν κράτη της Ανατολικής Αφρικής, όπως η Κένυα και η Ουγκάντα, και στη συνέχεια χώρες της Δυτικής Αφρικής, όπως το Μαρόκο, και στη συνέχεια, πιο πρόσφατα, είδαμε θέσεις που στόχευαν το Ελ Σαλβαδόρ».

Όπως πάντα, η εξάπλωση και η εξέλιξη του ‘pig butchering’ καθοδηγείται από το πόσο κερδοφόρο μπορεί να είναι. Οι ερευνητές λένε ότι μια άλλη ανησυχητική τάση αφορά ανθρώπους από όλο τον κόσμο που επιλέγουν να πάνε να εργαστούν σε κέντρα απάτης ή ακόμα και να απελευθερωθούν από την καταναγκαστική εργασία και να επιστρέψουν για να συνεχίσουν να εργάζονται εθελοντικά. Όσο τα χρήματα συνεχίζουν να έρχονται, οι επιχειρήσεις αυτές θα εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο.

«Η απάτη δεν αντιμετωπίζεται ως σοβαρό έγκλημα -όχι όπως τα ναρκωτικά, όχι όπως η τρομοκρατία», λέει ο Chiang της Humanity Research Consultancy. «Σε παγκόσμιο επίπεδο, πρέπει να αρχίσουμε να αλλάζουμε αυτή την αντίληψη, επειδή δημιουργεί την ίδια ζημιά, και ίσως ακόμη μεγαλύτερη, επειδή το χρηματικό ποσό για το οποίο μιλάμε είναι τεράστιο. Κάνουμε αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο».

Με πληροφορίες από The Wired