Πηγή: EPA/MOHAMMED SABER
Μεγέθυνση κειμένου
Πώς θα αντιδράσει η Χαμάς μετά την απώλεια του Σινουάρ, τι σηματοδοτεί στο εσωτερικό του Ισραήλ και γιατί τα δεδομένα είναι δύσκολο να αλλάξουν
Μία ανάλυση για το τι μπορεί να σημαίνει για την εξέλιξη του πολέμου στη Γάζα, αλλά και γενικότερα για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η εξόντωση του επικεφαλής της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, επιχειρεί ο συντάκτης του Guardian Jason Burke.
«Ο θάνατος του Γιαχία Σινουάρ, του επικεφαλής της Χαμάς και εγκεφάλου των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου, έχει τεράστιες επιπτώσεις στη σύγκρουση στη Γάζα, στις άλλες εκστρατείες του Νετανιάχου στο Λίβανο και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, καθώς και στην εσωτερική πολιτική του Ισραήλ.
Θα υπάρξει ο πόλεμος – ή οι πόλεμοι – πριν από τη δολοφονία του 62χρονου Γιαχία Σινουάρ και ο πόλεμος (ή οι πόλεμοι) μετά από αυτόν.
Μία από τις μεγαλύτερες άμεσες επιπτώσεις θα είναι προφανώς στη Χαμάς, η οποία έχει πλέον χάσει μεγάλο μέρος της ανώτατης ηγεσίας της. Ήδη επικεφαλής της στρατιωτικής της πτέρυγας στη Γάζα, ο Σινουάρ ανέλαβε την ηγεσία της οργάνωσης μετά τον θάνατο του προκατόχου του, Ισμαήλ Χανίγια, σε έκρηξη βόμβας στην Τεχεράνη τον Ιούλιο, για την οποία κατηγορήθηκε το Ισραήλ. Άλλα ανώτερα στελέχη σκοτώθηκαν στη Βηρυτό και στη Γάζα, όπου οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στόχευσαν με επιτυχία στρατιωτικούς διοικητές της Χαμάς, όπως ο Marwan Issa και ο Mohammed Deif.
Η Χαμάς θα παρουσιάσει τον Σινουάρ ως μάρτυρα και θα επιδιώξει να πλαισιώσει τον θάνατό του με τρόπο που θα εμπνεύσει νέους εθελοντές. Το γεγονός ότι φαίνεται να πέθανε μαχόμενος στην πρώτη γραμμή, με ένα όπλο στο χέρι, θα βοηθήσει. Αλλά όποια και αν είναι η γραμμή της, η εξόντωση ενός τόσο σεβαστού ηγέτη είναι απίθανο να ενισχύσει τη στρατολόγηση και η Χαμάς χρειάζεται επειγόντως νέο ανθρώπινο δυναμικό στη Γάζα, όπου έχει υποστεί μεγάλες απώλειες.
Η διοίκηση στη Γάζα είναι πιθανό να περάσει στον μικρότερο αδελφό του Σινουάρ, Μοχάμεντ, ηλικίας 49 ετών, ο οποίος αναμένεται να συνεχίσει τη στρατηγική της χαμηλού επιπέδου αντάρτικης αντίστασης στο Ισραήλ, με έμφαση στη διατήρηση κάποιου είδους σκιώδους διοικητικού ελέγχου στην περιοχή και στην εκμετάλλευση της διεθνούς οργής για τις απώλειες αμάχων ώστε να ασκηθεί πίεση στο Ισραήλ.
Αλλά ευρύτερα η Χαμάς θα περιέλθει σε σύγχυση. Θα πρέπει τώρα να βρει έναν νέο ηγέτη. Ο Σινουάρ, παρά το κύρος που είχε συγκεντρώσει επί δεκαετίες, ήταν μια αμφιλεγόμενη επιλογή και παρόλο που η διαδοχή του αδελφού του θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα, ο Μοχάμεντ Σινουάρ θα δυσκολευόταν να ενοποιήσει και να συσπειρώσει την οργάνωση.
Σημαντικές στρατηγικές επιλογές που αναβλήθηκαν με τον διορισμό του Γιαχία θα πρέπει τώρα να γίνουν, υπό μεγάλη πίεση και με πλήρη επίγνωση ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας είναι ικανές να εντοπίσουν και να σκοτώσουν ακόμη και τους πιο υψηλόβαθμους αξιωματούχους.
Στο Ισραήλ, όπου ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξακολουθεί να κατηγορείται από πολλούς για τις παραλείψεις στην ασφάλεια που οδήγησαν στο θάνατο 1.200 ανθρώπων, κυρίως αμάχων, και στην απαγωγή 250 ατόμων στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, η δολοφονία του Σινουάρ θα ενισχύσει σημαντικά την πολιτική θέση του και θα συσπειρώσει τη σκληροπυρηνική δεξιά βάση υποστήριξής του.
Τα δημοσκοπικά ποσοστά του Νετανιάχου είχαν ήδη βελτιωθεί μετά από μια σειρά τακτικών επιτυχιών στο Λίβανο, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας του ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα.
Ο θάνατος του Σινουάρ θα θεωρηθεί αναμφίβολα από ορισμένους Ισραηλινούς, συμπεριλαμβανομένων πολλών σε ανώτερες θέσεις στο στρατό, τις μυστικές υπηρεσίες και την κυβέρνηση, ως η στιγμή για να κηρυχθεί η νίκη στη Γάζα και να τερματιστεί αυτό που θεωρείται ευρέως ως μια εξαντλητική, αν και αναγκαία, εκστρατεία. Αλλά το πόση πραγματική διαφορά θα μπορούσε να κάνει αυτό στο έδαφος παραμένει ασαφές.
Μια πιθανότητα είναι ότι οι διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός θα λάβουν ώθηση τώρα που έφυγε το ένα από τα δύο άτομα που κατηγορήθηκαν ότι μπλόκαραν οποιαδήποτε συμφωνία. Αλλά η στάση οποιουδήποτε διαδόχου του Σινουάρ στις συνομιλίες μπορεί να μην είναι τόσο διαφορετική και ο Νετανιάχου πάντα επέμενε ότι η στρατιωτική πίεση είναι αυτή που θα φέρει πίσω τους περίπου 100 ομήρους, από τους οποίους μόνο οι μισοί πιστεύεται ότι είναι ακόμη ζωντανοί.
Οι πιθανότητες ο Νετανιάχου να συμφωνήσει τώρα να απελευθερώσει χιλιάδες Παλαιστίνιους κρατούμενους, συμπεριλαμβανομένων πολλών που έχουν σκοτώσει Ισραηλινούς και να κάνει άλλες επώδυνες παραχωρήσεις είναι μάλλον ελάχιστες.
Υπάρχει η πιθανότητα οι ΗΠΑ να πιέσουν τώρα το Ισραήλ να κηρύξει τον τερματισμό της επίθεσής του στη Γάζα – κάτι που θα αποτελούσε τεράστια ανακούφιση για τους στρατηγούς της προεκλογικής εκστρατείας του Δημοκρατικού Κόμματος.
Η Ουάσινγκτον έχει αυξήσει τις πιέσεις προς το Ισραήλ τις τελευταίες ημέρες για την αύξηση της πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια για τα 2,3 εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας, οι οποίοι αντιμετωπίζουν έναν χειμώνα χωρίς επαρκή τρόφιμα, στέγη και φάρμακα. Η πρόσφατη αύξηση των αεροπορικών επιδρομών έχει ανεβάσει τον συνολικό αριθμό των νεκρών από τον περασμένο Οκτώβριο σε περισσότερους από 42.500.
Αλλά ακόμη και αν το Ισραήλ αποφασίσει να κηρύξει τη νίκη στη Γάζα με τον θάνατο του Σινουάρ -κάτι που οι αναλυτές έχουν προβλέψει εδώ και καιρό- μπορεί να μην σημαίνει την ανατολή της «επόμενης μέρας».
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι ο στρατιωτικός έλεγχος και οι επιχειρήσεις τους θα συνεχιστούν στη Γάζα για όσο διάστημα τις θεωρούν απαραίτητες και κανείς δεν έχει ακόμη καταλήξει σε ένα νέο πολιτικό σχήμα στη Γάζα που θα μπορούσε να είναι αποδεκτό από όλα τα μέρη.
Την Πέμπτη, ο Μπένι Γκανζ, βουλευτής της αντιπολίτευσης, εξήρε τον θάνατο του Σινουάρ ως «σημαντικό επίτευγμα», αλλά επέμεινε ότι ο στρατός του Ισραήλ «θα συνεχίσει να επιχειρεί στη Λωρίδα της Γάζας για τα επόμενα χρόνια».
Το Ισραήλ έχει ήδη στρέψει την προσοχή του στη μάχη κατά της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και ευρύτερα κατά του Ιράν σε όλη την περιοχή. Ο Νετανιάχου έχει μέχρι στιγμής απορρίψει οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός στο βορρά, με την πεποίθηση ότι το Ισραήλ έχει το πάνω χέρι. Επιπλέον, δεν έχει διατάξει ακόμα αντίποινα για το μπαράζ 180 πυραύλων που εκτόξευσε στο Ισραήλ το Ιράν νωρίτερα αυτό το μήνα. Κι είναι βέβαιο ότι αυτά τα αντίποινα θα έρθουν.
Η δολοφονία του Σινουάρ θα ενισχύσει περαιτέρω την αυτοπεποίθηση των ισραηλινών στρατιωτικών, μυστικών και πολιτικών αξιωματούχων, οι οποίοι έχουν ήδη ενθαρρυνθεί σε μεγάλο βαθμό από τις πρόσφατες επιτυχίες τους. Μεγάλο μέρος της στρατηγικής σκέψης του Ισραήλ κυριαρχείται από την ανάγκη να αποκαταστήσει αυτό που θεωρεί ως αποτρεπτική δύναμη απαραίτητη για την επιβίωσή του και να αποδυναμώσει μόνιμα το Ιράν.
Η εξόντωση του Σινουάρ θα είναι συναισθηματικά ικανοποιητική για πολλούς Ισραηλινούς, πολιτικά χρήσιμη για τον Νετανιάχου και τους υποστηρικτές του και ένα σημαντικό πλήγμα για τη Χαμάς, αλλά είναι απίθανο να φέρει ένα ξαφνικό τέλος στις πολλαπλές συγκρούσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή.